Jak wygląda wniesienie sprawy do Trybunału Pracy w Wielkiej Brytanii? Przewodnik dla pracowników

Utrata pracy, dyskryminacja, niewypłacone wynagrodzenie czy problemy związane z chorobą lub macierzyństwem mogą sprawić, że pracownik zaczyna zastanawiać się nad skierowaniem sprawy do Employment Tribunal (Trybunału Pracy).

Dla wielu osób sama myśl o postępowaniu sądowym wydaje się stresująca i skomplikowana.

W praktyce jednak większość spraw przebiega według określonych etapów. Warto wiedzieć, czego można się spodziewać i jakie kroki należy podjąć, aby nie utracić swoich praw.

Czy każdą sprawę można skierować do Trybunału Pracy?

Nie. Employment Tribunal rozpoznaje przede wszystkim sprawy dotyczące praw pracowniczych, takie jak:

• niesłuszne zwolnienie z pracy (unfair dismissal),

• dyskryminacja,

• molestowanie i wiktymizacja,

• whistleblowing,

• niewypłacone wynagrodzenie lub urlop,

• odprawy i prawa związane z rozwiązaniem stosunku pracy.

Niektóre spory mogą wymagać skierowania sprawy do sądu cywilnego. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek działań warto ustalić, czy Trybunał Pracy jest właściwym miejscem do rozpoznania danego roszczenia.

Czy każdy pracownik ma takie same prawa?

Nie zawsze.

Przykładowo, zwykłe roszczenie o niesłuszne zwolnienie z pracy wymaga co do zasady co najmniej dwóch lat ciągłego zatrudnienia. Istnieją jednak ważne wyjątki.

Z kolei w przypadku:

• dyskryminacji,

• whistleblowingu,

• molestowania,

• wiktymizacji,

• roszczeń dotyczących równego wynagrodzenia,

nie obowiązuje wymóg dwóch lat stażu pracy.

Dlatego nawet osoby zatrudnione przez krótki czas mogą posiadać silne podstawy do dochodzenia swoich praw.

ACAS Early Conciliation – obowiązkowy pierwszy krok

Przed złożeniem większości pozwów konieczne jest przejście przez procedurę ACAS Early Conciliation.

Jest to bezpłatny proces, podczas którego niezależny mediator ACAS próbuje doprowadzić strony do porozumienia bez konieczności prowadzenia postępowania przed Trybunałem.

Wiele sporów kończy się właśnie na tym etapie.

Jeżeli ugoda nie zostanie osiągnięta, ACAS wydaje certyfikat, który umożliwia wniesienie pozwu do Employment Tribunal.

Czas ma ogromne znaczenie

Jednym z najczęstszych błędów popełnianych przez pracowników jest zbyt długie zwlekanie z podjęciem działań.

W większości przypadków termin na wniesienie pozwu wynosi jedynie trzy miesiące od dnia zdarzenia, którego dotyczy roszczenie. W niektórych sprawach obowiązują inne terminy, ale zasada jest jedna – nie warto czekać.

Spóźnione roszczenia są bardzo często odrzucane przez Trybunał.

Jak rozpoczyna się sprawa?

Postępowanie rozpoczyna się poprzez złożenie formularza ET1.

Dokument ten zawiera:

• dane stron,

• opis roszczeń,

• najważniejsze okoliczności faktyczne,

• numer certyfikatu ACAS.

Choć szczegółowe dowody przedstawiane są dopiero później, niezwykle istotne jest właściwe sformułowanie roszczeń już na początku. Dodanie nowych zarzutów w późniejszym etapie postępowania może być trudne lub nawet niemożliwe.

Co dzieje się po złożeniu pozwu?

Po otrzymaniu pozwu pracodawca ma zazwyczaj 28 dni na przedstawienie swojej odpowiedzi (formularz ET3).

Następnie sędzia wydaje zarządzenia dotyczące dalszego przebiegu sprawy. Mogą one obejmować między innymi:

• ujawnienie dokumentów,

• przygotowanie wspólnego bundle,

• wymianę zeznań świadków,

• sporządzenie Schedule of Loss,

• wyznaczenie rozprawy wstępnej (Preliminary Hearing).

W bardziej skomplikowanych sprawach, szczególnie dotyczących dyskryminacji lub whistleblowingu, przed rozprawą główną często odbywa się dodatkowe posiedzenie organizacyjne.

Jakie dowody warto zachować?

Jeżeli rozważasz wniesienie sprawy do Trybunału Pracy, powinieneś zachować wszelkie dokumenty mogące mieć znaczenie dla sprawy, w szczególności:

• e-maile,

• wiadomości tekstowe,

• notatki ze spotkań,

• listy i pisma od pracodawcy,

• dokumentację medyczną,

• paski płacowe,

• umowę o pracę.

Dobrą praktyką jest również prowadzenie własnych notatek z rozmów z przełożonymi lub działem HR wraz z datami i opisem zdarzeń.

Czy sprawę można zakończyć ugodą?

Tak.

W rzeczywistości znaczna część spraw kończy się zawarciem ugody bez konieczności przeprowadzania pełnej rozprawy.

Ugoda może zostać zawarta:

• bezpośrednio pomiędzy stronami,

• za pośrednictwem ACAS (COT3),

• poprzez Settlement Agreement.

Rozwiązanie takie pozwala uniknąć wielomiesięcznego postępowania, stresu i niepewności związanej z oczekiwaniem na wyrok.

Czy przegrana oznacza konieczność zapłaty kosztów pracodawcy?

W przeciwieństwie do sądów cywilnych, w Employment Tribunal zasada jest inna.

Co do zasady każda strona ponosi własne koszty prawne, niezależnie od wyniku sprawy. Nakaz zapłaty kosztów drugiej strony wydawany jest jedynie wyjątkowo, najczęściej w sytuacjach, gdy jedna ze stron zachowuje się nierozsądnie lub nie przestrzega zarządzeń Trybunału.

Jak długo trwa postępowanie?

Niestety, sprawy przed Employment Tribunal rzadko kończą się szybko.

Od momentu wniesienia pozwu do rozprawy końcowej często mija ponad rok. W bardziej skomplikowanych sprawach czas ten może być jeszcze dłuższy.

Potrzebujesz porady?

Każda sprawa jest inna. To, czy pracownikowi przysługują roszczenia, jakie są jego szanse powodzenia oraz jakie działania warto podjąć, zależy od konkretnych okoliczności.

Jeżeli uważasz, że Twoje prawa zostały naruszone lub po prostu chcesz zrozumieć swoją sytuację i dostępne możliwości, zapraszam do kontaktu. Po zapoznaniu się z okolicznościami sprawy będę mógł ocenić jej mocne i słabe strony oraz doradzić, jakie kroki warto podjąć.

W wielu przypadkach szybkie uzyskanie porady prawnej i podjęcie odpowiednich działań na wczesnym etapie może mieć kluczowe znaczenie dla powodzenia sprawy.

Jeżeli potrzebujesz pomocy lub chcesz omówić swoją sytuację, skontaktuj się ze mną – chętnie pomogę Ci zrozumieć Twoje prawa i dostępne możliwości - marta@martainkin.co.uk oraz Whatsapp 0207 036 1900.

Dołącz do listy mailingowej, aby otrzymywać aktualizacje prawne: https://www.martainkin.co.uk/pl/legal-updates